Ai đứng sau 5 sàn sắp được cấp phép
Bạn sắp phải chọn một cái tên, và hôm nay bạn chưa biết nó là ai
Hình dung một buổi sáng không xa lắm.
Bạn mở điện thoại, và dòng tin đầu tiên đập vào mắt: sàn giao dịch tài sản mã hóa đầu tiên tại Việt Nam vừa được cấp phép. Bên dưới là một cái tên viết tắt 4 chữ cái. Bạn đọc nó, và bạn không biết gì thêm.
Nó là ai. Ai bỏ tiền vào. Ai chịu trách nhiệm nếu ngày mai có chuyện. Cái tên 4 chữ đó không trả lời một câu nào trong 3 câu ấy.
Buổi sáng đó chưa tới. Nhưng nó đang tới rất gần, và đây là lúc dễ nhất để chuẩn bị — vì bây giờ bạn còn thời gian đọc kỹ, còn hôm đó thì mọi người sẽ vừa đọc vừa vội.
Nên hôm nay tôi làm đúng một việc: ghép tên viết tắt với tên pháp nhân trong hồ sơ, rồi ghép tên pháp nhân với hệ đứng sau nó. 3 cột. Không nhiều hơn.
Việc nghe đơn giản, nhưng tôi đi tìm mất khá lâu, vì gần như mọi bài báo chỉ đưa một trong 3 cột — thường là cột dễ nhất.
7 hồ sơ vào, 5 hồ sơ qua bước rà soát
Mốc bắt đầu là ngày 20/01/2026. Đó là ngày Bộ Tài chính bắt đầu tiếp nhận hồ sơ đề nghị cấp giấy phép cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa, theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP.
Tính tới tháng 5/2026, con số là: 7 hồ sơ nộp vào, 5 hồ sơ được đánh giá là đầy đủ và hợp lệ. 2 hồ sơ còn lại vẫn đang trong quá trình xem xét.
2 chữ "đầy đủ và hợp lệ" nghe hiền, nhưng nó là một cửa thật. Bộ Tài chính rà soát năng lực vốn, nhân sự và hạ tầng bảo mật — 3 thứ mà Điều 8 Nghị quyết 05 dựng thành 5 cửa phải qua cùng lúc. Ngoài ra còn một yêu cầu ít được nhắc: doanh nghiệp phải loại bỏ các ngành nghề kinh doanh không liên quan để bảo đảm an toàn trong giai đoạn thí điểm.
Nghĩa là một công ty đang làm 5 thứ khác nhau thì không thể vừa làm sàn vừa giữ nguyên 4 thứ kia.
Bảng tên: viết tắt, pháp nhân, và hệ đứng sau
Đây là 3 cột tôi đi tìm. Cột giữa là cột quan trọng nhất, và cũng là cột hay bị bỏ qua nhất.
Vì sao tên trong hồ sơ nói nhiều hơn tên viết tắt
Thử đọc lại cột giữa mà bỏ hết 4 chữ viết tắt đi.
Sàn giao dịch tài sản mã hóa Việt Nam Thịnh Vượng
Sàn giao dịch tài sản mã hóa Techcom
Sàn giao dịch tài sản mã hóa Lộc Phát Việt Nam
3 cái tên này tự khai ra thân phận của mình. "Việt Nam Thịnh Vượng" là tên đầy đủ của VPBank — cái tên nằm trên giấy phép ngân hàng, không phải cái tên trên biển hiệu. "Techcom" là phần đầu của Techcombank.
Trong khi đó, CAEX và TCEX thì không nói gì cả. 4 chữ cái, đọc lên không gợi ra ai.
Đây là lý do tôi cho rằng cột giữa đáng thuộc hơn cột trái. Không phải vì tên viết tắt xấu — nó tiện, và báo chí dùng nó là hợp lý. Mà vì một pháp nhân thì có địa chỉ, có vốn điều lệ, có người đại diện, và có thể tra cứu được. 4 chữ cái thì không có gì trong số đó.
Khi bạn nạp tiền thật vào một chỗ nào đó, thứ bạn cần biết là pháp nhân, không phải thương hiệu.
Một cái tên đã thay áo giữa đường
Trong 5 hồ sơ trên, có một cái tên xuất hiện dưới 2 dạng ở 2 thời điểm khác nhau: LPEX và SCEX.
Bản tin ghi nhận tiến độ cấp phép gọi hồ sơ này là "SCEX, trước đây là LPEX". Tên pháp nhân — Lộc Phát Việt Nam — thì vẫn vậy.
Chuyện đổi tên gọi giữa chừng không có gì bất thường với một doanh nghiệp. Nhưng nó tạo ra một hệ quả cụ thể cho người đọc: nếu bạn tìm kiếm bằng cái tên cũ, bạn sẽ đọc được tin cũ; nếu bạn tìm bằng tên mới, bạn sẽ đọc được tin mới — và bạn có thể tưởng đó là 2 công ty.
Đây là loại nhầm lẫn không ai cảnh báo trước, vì nó chỉ lộ ra khi bạn ngồi ghép 2 danh sách cạnh nhau.
2 danh sách, 2 thời điểm, và vì sao chúng không trùng nhau
Chỗ này là phần tôi thấy đáng giá nhất trong cả buổi đi tìm, và nó suýt làm tôi viết sai.
Khi tra danh sách hồ sơ, tôi gặp một bảng khác hẳn bảng ở trên. Bảng đó cũng nói "7 hồ sơ", cũng của Bộ Tài chính, nhưng liệt kê những cái tên này:
Tôi kể chuyện này ra vì một lý do rất thực tế.
Trang tin đăng bảng tháng 2 hiển thị ngày hôm nay ở đầu trang. Nếu tôi chỉ liếc phần đầu rồi chép bảng xuống, tôi đã viết cho bạn một danh sách đúng của nửa năm trước và gọi nó là danh sách hôm nay.
Thứ cứu tôi không phải kinh nghiệm gì cao siêu. Chỉ là kéo xuống, tìm dòng ngày đăng thật nằm trong thân bài, rồi đối chiếu với một nguồn thứ hai.
Nếu bạn chỉ mang một thói quen từ bài này về, tôi mong đó là thói quen ấy: mỗi lần đọc một danh sách về thị trường này, hãy tìm ngày của nó trước khi tin nó. Danh sách ở đây thay đổi theo tháng, không theo năm.
Những cái tên bạn sẽ gặp trên mạng mà không nằm trong 5 hồ sơ này
Có vài cái tên được nhắc nhiều tới mức dễ tưởng chúng đã ở trong nhóm dẫn đầu.
Vimexchange là một ví dụ. Đây là pháp nhân thuộc hệ Vimedimex, có vốn điều lệ được ghi nhận ở mức 10.000 tỷ đồng — bằng đúng ngưỡng vốn đã góp mà Điều 8 Nghị quyết 05 đòi hỏi. Con số đó khiến cái tên này được nhắc rất nhiều. Nhưng nó không có mặt trong nhóm 5 hồ sơ được đánh giá đầy đủ và hợp lệ.
SSID, DNEX, HD Securities và VPBank Securities cũng vậy: có mặt trong bảng đầu tháng 2, không có mặt trong nhóm 5 của tháng 5.
Tôi không biết vì sao, và tôi sẽ không đoán. Hồ sơ có thể còn đang xem xét, có thể đã rút, có thể đã gộp vào một pháp nhân khác. Bộ Tài chính không công bố lý do từng trường hợp, nên bất kỳ ai kể cho bạn nguyên nhân cụ thể đều đang suy diễn.
Điều duy nhất nói được chắc: tới thời điểm gần nhất có số liệu, 5 cái tên ở bảng trên là nhóm đã qua bước rà soát, và 2 hồ sơ khác vẫn đang được xem xét.
Điều bảng này không nói
Có một khoảng cách mà tôi muốn nói thật rõ, vì nó dễ bị đọc lướt qua.
Qua bước rà soát hồ sơ không phải là được cấp phép.
Hồ sơ đầy đủ và hợp lệ nghĩa là bộ giấy tờ đủ điều kiện để được xem xét tiếp. Giấy phép là thứ nằm ở cuối con đường, không phải ở đoạn này.
Tính tới hôm nay, chưa có sàn giao dịch tài sản mã hóa nào tại Việt Nam được cấp phép. Không một cái nào. Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi nói sớm nhất là trong quý III/2026 mới có những hoạt động đầu tiên của thị trường thí điểm.
Khoảng cách đó có hệ quả trực tiếp lên túi tiền của bạn, và tôi đã viết riêng một bài về nó: mốc phạt với nhà đầu tư cá nhân không tính từ ngày luật có hiệu lực, mà tính từ một cái mốc khác — cái mốc mà tới giờ vẫn chưa xảy ra.
Đọc bảng này thế nào cho đúng
3 việc, làm được ngay hôm nay, và không tốn gì.
Một — nhớ cột giữa, đừng nhớ cột trái. Khi có tin, hãy tìm tên pháp nhân trước khi phản ứng với tên viết tắt. Tên pháp nhân tra cứu được: vốn điều lệ, người đại diện, địa chỉ đăng ký. 4 chữ cái thì không.
Hai — mỗi lần gặp một danh sách, tìm ngày của nó. Ngày đăng thật thường nằm trong thân bài, không nằm ở đầu trang. Danh sách ở thị trường này đổi theo tháng.
Ba — phân biệt 3 nấc, đừng gộp làm một. Nộp hồ sơ là một nấc. Hồ sơ đầy đủ và hợp lệ là nấc thứ hai. Được cấp phép là nấc thứ ba, và tới hôm nay chưa ai đứng ở nấc đó.
Buổi sáng có tin sàn đầu tiên được cấp phép sẽ tới. Khi nó tới, phần lớn người đọc sẽ nhìn thấy 4 chữ cái và phải quyết định trong lúc chưa kịp tra gì.
Bạn thì đã có bảng rồi.
Đọc xong rồi thì đi tiếp đâu
Nguồn — bản gốc, mời bạn đọc ở đây
Phần trên là bản kể lại bằng tiếng thường. Bản có giá trị vẫn là các nguồn dưới đây, nên tôi để nguyên đường dẫn cho bạn mở ra đọc thẳng bất cứ lúc nào. Mọi tên pháp nhân và con số trong bài đều được đối chiếu qua ít nhất 2 nguồn trước khi viết.
Chúc bạn khai ngộ
Master Xuân Hùng
P.s: Sống trong mục tiêu.
Từ mục tiêu, con đường sẽ hiện dần ra.